Sinema göstergebilimi ve estetik konularında yoğunlaşan ve akademik çalışmalarını Yıldız Teknik Üniv. Sanat ve Tasarım Fakültesi'nde sürdüren Uğur Kutay, antropoloji ve belgesel ilişkisini sinema tarihinden örneklerle ele alarak, belgesel tarihine dönük alternatif bir film okuma yapacak. "Andrei'in Bakışı: Tarkovsky Sineması'nda Psikanalitik-Semiyolojik Açılımlar" (2004) ve "Gerçeği Öldüren Kamera: Belgesel Sinema ve Gerçeklik" (2009) adlı kitaplarıyla bilinen Kutay, Birgün gazetesine haftalık sinema yazıları yazıyor.

1 Haziran 2011, Çarşamba
saat: 18:00 – 20:00, Akbank Sanat

Kameranın Yan Etkileri: “Antropolojik Müdahale”

Andrei Tarkovsky’nin son filmi Offret/Kurban’ın başkarakteri Alexander bir yerde şöyle der: “Teknik ilerleme dediğimiz şey de bize sadece konfor sağladı, bir tür hayat standardı… Ve gücümüzü koruyabilmemiz için şiddet araçları. Vahşiler gibiyiz! Mikroskobu cop gibi kullanıyoruz!”

‘Belgesel kamerası’ dendiğinde ilk akla gelenin cop gibi kullanılan bir mikroskop olması gerektiği bir çağda yaşıyoruz; ‘yukarıdan aşağıya’, ‘kuzeyden güneye’,’batıdan doğuya’, ‘beyazdan siyaha’, ‘zenginden fakire’, ‘güzelden çirkine’, ‘normalden anormale’ doğru yöneltilmiş bir mikroskop/kamera bu… Bugün belgesel üretimi, kameranın arkasındaki ‘kuzeyli’, ‘batılı’, ‘beyaz’, ‘zengin’, ‘güzel’ ve ‘normal’ belgeselcinin, bu tanımların dışındaki yaşam türlerini araştıran bir bilim insanı rolüne büründüğü son derece hastalıklı bir laboratuar çalışmasına dönüşmüş durumda.

Ama nasıl mikroskopları parçalamadan insancıl ve eşitlikçi bir bilimsel düşünce geliştirebilmek mümkünse, kameraları kırmadan bu totaliter söylem biçimini değiştirmek de mümkün… Tabii bu olanakları araştırmak için önce o ‘belgesel laboratuarı’na girmemiz, mikroskobun yapısına bakmamız gerekiyor. Ve neyse ki bugün laboratuarın kapıları herkese açık!

- Uğur Kutay