17 Ağustos
Aleksander Gutman, Rusya, Polonya, 2009

Alexander Gutman’ın bu çarpıcı filmi, Boris Bezotechestvo’nun yaşamından bir günü belgeliyor. Hücresinin kapısında şu yazıyor: “Mahkum Boris Bezotechestvo. Ömür boyu hapis. Madde 102. Kaçma riski. Saldırgan. Üç cinayet.” Yönetmen Gutman, ömür boyu hücre hapsine çarptırılan Bezotechestvo’nın yapayalnız yaşamı üzerinden, sosyal ve ahlaki düzenlerin ortadan kalkışına dair karanlık bir tablo çiziyor. Öte yandan, suç ve cezaya dair rahatsız edici bir değerlendirme sunuyor.

* Mumbai IFF, Best Documentary, 2010;
* Leipzig Fest. Documentary & Animation Film, Honorary Mention of Jury, 2009;
* Trieste IFF , Special Mention of Jury, 2010;
* Helsinki Documentary FF, 2010, Documenta Madrid, 2010;
* Locarno Film Festival, 2009.

2 Amatör Film
2 Home-Movies
Masha Godovannaya , Rusya, 2009

Hemen herkes film, video kaset , hatta cep telefonlarında bulunan dijital kameraları kullanarak amatör bir film çekmiştir. Şimdi hayal edin: 1940’ların başlarında izne çıkan bir Alman işçi, Varşova Gettosu’nda amatör bir film çekseydi, bu nasıl bir şey olurdu? “2 Amatör Film”, bizi tarihi önem taşıyan kayıtlara farklı bir açıdan bakmaya ve felaketleri kaydetmek için kameraya sarılma isteğimiz hakkında düşünmeye davet ediyor.

* Homeward series, New York, 2010;
* Experiments in Cinema V5.1, Albuquerque, 2010.

Alyoşa
Alyosha / Aljoša
Meelis Muhu, Estonya, 2008

Estonya’da Sovyet rejimi sırasında dikilen anıtların çoğu, ülkenin 1991’de bağımsızlığını kazanmasından sonra yıkıldı. Fakat Talin kentinin ortasında duran bronz asker heykeli “Alyosha”, Rusya’nın ve Rus kimliğinin ayakta kalan az sayıda sembollerinden biri. Film bizi bu bronz asker heykeline ve çevresinde toplanan insanlara çekerek tarihe ilişkin görüşlerin zıtlaşmasını ve trajik çatışmalar sonucunda bu anıtın yerinden edilmesini anlatıyor.

* Parnu IFF, Best Estonian Documentary, 2008;
* Tartu Festival of Vicual Culture, Grand Prix , 2008;
* Cronograf Chishinau, Moldova, Special Mention, 2008;
* Worldfilmfestival Tartu, Estonia 2008.

Tepetaklak
Arsy-Versy
Miro Remo, Slovayka, 2009

Tepetaklak olmuş bir dünyada yaşayan bir anne-oğlun hikayesi. Hâlâ annesiyle yaşamakta olan 50 yaşındaki Lubos tam bir yarasa hayranıdır. Lubos yarasalar hakkında araştırmalar yapıp onları fotoğraflayarak insan ile hayvan arasında olabilecek azami uyumu yakalamayı amaçlar. Öte yandan, araştırmalarında ona son derece destek olan annesi, oğlunun evlenip kendi evine taşınacağı günü beklemektedir. Ancak insanların algıladığı anlamdaki dünyadan soyutlanmış olarak yaşayan Lubos, annesinin endişelerine pek de aldırmaz. Alışılmadık görsel zenginliği ile izlenmeye değer bir film.

* Uppsala International Short Film Festival, Special Prize of the Jury, 2009;
* Jihlava IDFF, Silver Eye Award, 2008;
* ACKO festival of slovak students films, Golden Frame Statuette, 2008;
* 16th Sheffield Doc/Fest , The Wallflower Press Student Doc Award, 2009;
* 29th Munich International Festival of Film Schools, Best Documentary, 2009.

Hayırsızada
Barking Island / Chienne d'Histoire
Serge Avedikian, Fransa, Türkiye, 2010

İstanbul, 1910...
Sokaklar başıboş köpeklerle dolu. Yeni kurulan hükümet, Batılı toplum örneklerinden etkilenerek Avrupalı uzmanlardan köpeklerden nasıl kurtulabileceklerine dair fikir alırlar. Sonunda, birdenbire ve tek başlarına verdikleri bir kararla, köpekleri toplu olarak şehirden uzak ıssız bir adaya götürüp ölüme terk etmeyi seçerler.

* Cannes, Palme d’Or - Short Film, 2010.

Yedek Memleket
Based Down South / Wir sitzen im Süden
Martina Priessner, Almanya, 2010

Telefonlara Ralf Becker ya da Ilona Manzke gibi tipik Almanca isimlerle çıkıyorlar. Müşteriler şirketlerinin nerede olduğunu sorduğunda ‘Güneydeyiz’ diye yanıt veriyorlar. Onlar, gerçekten de ‘Güneyde’, İstanbul’un göbeğindeki klimalı büyük ofislerde çalışıyorlar. Büyük Alman şirketleri için burada kalifiyeli ucuz işgücü bulmak oldukça kolay. Çocukluk yıllarını Almanya’da geçiren ancak yıllardır Türkiye’de yaşayan Bülent, Murat, Fatoş ve Çiğdem’in, kendilerini memleketlerinde hissettiklerini söylemek ise mümkün değil. Aksine, İstanbul’da kendilerine bir ‘Yedek Almanya’ kurmuşlar.

* Uluslararası İstanbul Film Festivali, 2010.

Mağdurların Onuru
The Honor of the Wronged / El Honor de las Injurias
Carlos García Alix, İspanya, 2007

tutkulu bir arayışın izini sürüyor. Madrid’in gecekondu mahallesinde doğan, hayatını duvarcılık yaparak kazanan ve tüm hayatını sosyal devrime adayan bir adam. Bu süreçte önce soyguncu ve eylemci olmuş, sonra İspanya İç Savaşı sırasında acımasız bir katile dönüşmüş. Film, Sandoval’ın yaşamını bir araya getirmeye ve onun gerçekte kim olduğu sorusunu yanıtlamaya çalışıyor.

 

* Second Award, SEMINCI 2007;
* Best Use of Archival Footage, FOCAL Award, 2008;
* Best Editing Award, Memorimage de Reus, 2008.

Bir İhtimal Ocak’ta
In January, Perhaps / En enero, quizás
Diogo Costa Amarante, İspanya, 2009

Romanya’nın 2007’de Avrupa Birliği’ne üye olmasının ardından İspanya hükümeti, göçün önünü kesmek amacıyla bir kararname yayınladı ve Romenler’in İspanya’da resmi çalışma izni almasını yasakladı. “Bir İhtimal Ocak’ta”, Barselona sokaklarında hayatta kalmak için çabalayan evsiz bir Romen’in öyküsünü anlatıyor: Tek umudu, kararnamede belirtilen iki yıllık geçiş süresinin Ocak 2009’da sona ermesiyle bir iş bulmak ve hayatını düzene koymak olan Dan’ın öyküsü...

* DocumentaMadrid, Best Spanish Documentary Film, 2009;
* Salina Narrative DFF, Special Mention, 2010;
* Gdansk Doc FF 2009; Astra FFl, 2009;
* Global Cinema México FF, 2010; Millenium FF, Belgium, 2010.

Hayatın Buharında
Steam of Life / Miesten Vuoro
Joonas Berghäll, Mika Hotakain, Finlandiya, 2010

Hayata, ölüme ve arkadaşlığa dair dokunaklı öyküler dinlemek için sauna odalarında gezinirken Finlandiya’yı baştan sona kat eden bu filmde, paslı sobaların tatlı sıcaklığında oturmuş çıplak adamlar var. Bir yandan içlerini açarken diğer yandan hem zihinsel hem de fiziksel olarak temizleniyorlar. Kamera ise mütevazi hareketleri ile onları büyülü imgelere dönüştürüyor. Film, alışılmışın dışında bir mahremiyetle bu adamların soyunmuş ruhlarına bakarken, aynı zamanda Fin erkeklerinin de şiirsel bir portresini sunuyor.

* Visions du Réel, Prize of the Interreligious Jury, 2010.

Dr. Nakatamats’ın İcadı
The Invention of Dr. Nakamats / Opfindelsen af Dr. Nakamats
Kaspar Astrup Schröder, Danimarka, 2009

Ünlü mucit Dr. Nakamats, Japonya’da kült bir şahsiyet. Aldığı 3400’ün üzerinde patent ile bu alandaki dünya rekorunun da sahibi. 80. doğum gününü kutlamaya hazırlanan Dr. Nakamats, 144 yaşına kadar yaşayacağından hayli emin; kendini hala genç ve enerji dolu hissediyor. Peki, bunu nasıl başaracak? Hayatını uzatmayı hedefleyen bu sıra dışı Japon mucidi takip eden film, bir yandan da onun yaptığı buluşları yakından inceliyor.

* San Francisco Film Festival, 2010; Zagreb Dox FF, 2010;
* Melbourne IFF, 2010 ; Margaret Mead FF, 2010;
* True-False FF Special Mention, 2010;
* Thessaloniki FF, 2010, San Francisco FF, 2010;
* IDFA, 2009, CPH:DOX, 2009.

Mıknatıs Adam
The Magnetic Man / Magneettimies
Arto Halonen, Finlandiya, 2009

Finlandiya dışında hemen hiç tanınmayan Finlandiyalı müzisyen Pekka Streng’in şarkılarıyla kendi bireyselliklerinde güç bulan ve bu şarkıları kendilerini geliştirmek için güçlü bir araç olarak kullanan insanlar hakkında bir film. Streng’in şarkılarını adeta transa geçerek dinliyorlar ve sözlerde anlatılanlarla kendilerini özdeşleştiriyorlar. Yönetmen de bu kişilerden biri olduğu için filmin çekimi, kendi benliğini keşfetme yolculuğuna dönüşüyor.

* DocPoint Helsinki, 2010; DocPoint Tallinn, 2010; Toronto FF, 2010.

Nyarma
Nyarma
Edgar Bartenev, Rusya, 2009

Rusya’nın Ural Dağları bölgesindeki ren geyiği yetiştiricilerinin günlük hayatları üzerine bir film. Filmin kahramanı, 17 yaşındaki çiftçi Gosha, yaşına göre oldukça büyük bir geyik çiftliğinin sahibi. Ademoğluna dair bir film-portre, bir film-alın yazısı ve insanlığın sessiz melodisi.

 

* “Message to Man” IFF, Saint-Petersburg, Best photography, 2009;
* Moscow IFF, Moscow, 2009;
* IFF “To Keep It Safe” Khanty-Mansiysk, Grand Prix, 2009;
* IFF “In the palace”, Bulgaria, Special Mention of a Jury, 2009.

Annem, Lübnan ve Ben
Mother, Lebanon and Me
Olga Nakkas, Lübnan, 2009

“Geçmişe dair hatıralarım ve bugün için beslediğim kırılmış umutlarım üzerinden, bu film, aslında yavaş yavaş ölmekte olan annemle iletişim kurmak için harcadığım son bir çaba.” diyor Olga Nakkaş, oldukça kişisel ve bir o kadar da politik filmi hakkında. Nakkaş bu filmde huzur bulmayı bir türlü başaramamış iki karakteri anlatıyor: Ateşli bir Atatürk hayranı olan manik-depresif annesini ve son otuz yıldır başkalarının savaşlarına cenk meydanı olan Lübnan’ı.

* Docudays -Beirut IDF, 2009; Dubai IFF, 2010;
* Cannes, “35 mm from Beirut”, 2010; Ecrans du réel, 2010.

Aşka ve Nefrete Dair Hikayeler
Many Stories of Love & Hate
Shyamal Kumar Karmakar, Hindistan, 2009

Kalkütalı genç bir kadın ile Keşmirli genç bir adamın içe içe geçmiş öyküleri… Onlar aşka dair görüşlerini anlatırken, Hindistan’ın iki ayrı eyaletinde nefret ve şiddet olaylarının şekillendirdiği, siyasetin etkilediği iki farklı öykü ortaya çıkıyor. Karmakar’ın kamerası bu iki karakteri, Kalküta ve Keşmir’in kentsel ve kırsal manzaraları kadar derinlemesine araştırıyor ve çok farklı olmalarına rağmen aralarında şaşırtıcı bir benzerlik olduğunu gösteriyor.

* Mumbai IFF, 2010.

Sayın Vali
Mr Governor / H:r Landshövding
Måns Månsson, İsveç, 2008

Måns Månsson, Uppsala County’nin valiliğini yapan İsveç Savunma Bakanı Anders Björck’ü bir yıldan uzun bir süre boyunca takip ediyor. Neredeyse 400 yıllık bu resmi gelenek, büyük bir masada oturmak, diğer valilerle öğlen yemeğine çıkmak, açılış törenlerinde kurdele kesmek, konuşmalar yapmak, İsveç Kralı ve Kraliçesi ile akşam yemeği yemekten ibaret. Zor bir iş, fakat birinin de kalkıp bunu yapması gerek. Cinéma Vérité atmosferi içerisinde ilerleyen film, İsveç hükümetinin ve demokrasisinin çoktan unutulmuş yanlarını gözler önüne seriyor.

* Tempo IDF Stockholm, Documentary Award for Best Swedish Doc, 2009
* Nordisk Panorama Malmö 2008, Stockholm IFF 2008, Berlinale Forum, 2009,
* Transilvania IFF Cluj 2009, ERA New Horizons Wroclaw 2009, Sarajevo IFF, 2009,
* Sao Paulo IFF 2009, Cph:dox Copenhagen 2009, IDFA 2009.

 

Benim Sınıfım
My Class: From Russia with Relativity / My class- was aus uns wurde
Ekaterina Eremenko, Almanya, 2008

1982’de Sovyetler Birliği Doğal Bilimler Üniversitesi’ne 26 çok yetenekli genç öğrenci alındı. Bu gençleri parlak bir gelecek bekliyordu. Ancak, Perestroyka reformunun ardınan hepsi dünyanın dört bir köşesine dağıldı. Bu öğrencilerden biri olan Ekaterina Eremenko, eski sınıf arkadaşları ile buluşmak ve neler yaptıklarını keşfetmek üzere geçmişine doğru kişisel bir yolculuğa çıkıyor. Eremenko, gittikleri okulda öğretilen fizik kurallarına dayanarak bir ulusun öyküsünü anlatıyor.

* Kin IFF, Grand Prix and Audience award, 2008;
* Saratov Harmony IFF, Main Prize, 2008;
* Festival Kinoteatr.doc, Special Prize for Document of the Epoch, 2008;
* Frescoes of the North, Special Prize, 2008;
* Russian National Award “Lavr” nominated for Best Art Film, 2008.

Tek Kişilik Köy
The One Man Village / Semaan Bil Day’ia
Simon El Habre, Lübnan, 2008

Ain al-Halazoun, Lübnan dağlarında, 1975-1990 yılları arasındaki Lübnan iç savaşında yerle bir edilip boşaltılmış küçük bir köy. Bugün, barışın resmi olarak sağlanmasından yıllar sonra, köye yalnızca tek bir adam yaşamak için geri dönüyor. Bu rahatlatıcı ve eğlenceli film, bir yandan Semaan’ın hayalet köydeki hayatını anlatırken, bir yandan da toplumsal bir hafıza kaybı içindeymiş gibi görünen bir ülkede, kolektif ve bireysel belleğe dair düşünmeye davet ediyor.

* Hot Docs, International Competition Best Feature Length Documentary, 2009;
* Dubai Film Connection, DFC Award 2007;
* IFF Dubai – Special Jury Prize Documentary, Muhr Award, 2008;
* Dokufest Prizren, Honorable Mention, 2009;
* FF della Lessinia, Honorable Mention, 2009.

Osadne
Marko Škop, Slovakia, Çek Cumhuriyeti, 2009

Osadne’nin belediye başkanı da rahibi de, Avrupa Birliği’nin en uç sınırında yer alan bu küçük köyün geleceğinin turizme bağlı olduğunu biliyor. Bu nedenle yerel siyasi bir hareketin halkla ilişkiler müdüründen, köyün adını duyurmak için kendilerine yardım etmesini isterler. Bu politikacı, Don Kişot’a yaraşır bir mizah anlayışıyla, Brüksel’den yüksek düzey bir yetkiliyi köye getirmeyi başarır. Avrupa Parlamentosu üyesi Milan Gal’a karşılaştığı durumdan etkilenerek yerel politikacıları Brüksel’e davet eder. Küçük bir köy ve büyük tutkular hakkındaki bu komik film, sürprizli ve mizahi bir son ile bitiyor.

* Karlovy Vary International Film Festival 2009.

Kayıplarımız
Our Disappeared / Nuestros Desaparecidos
Juan Mandelbaum, ABD,Arjantin, 2008

Yönetmen Juan Mandelbaum, Google’da arama yaparak eski sevgilisi Arjantinli Patricia’nın 1970’lerde Arjantin’deki askeri dikta döneminde ‘kaybolan’ binlerce kişiden biri olduğunu öğreniyor. Juan, Patricia’nın ve kaybolan diğer arkadaşlarının başına neler geldiğini bulmak için bir yolculuğa çıkıyor. Arjantin’i dönüştürecek bir devrime dair kurdukları hayalleri hatırladıkça, bu trajik kayıpların yasını tutuyor ve kendi seçimlerini inceliyor. Mandelbaum, etkileyici arşiv görüntülerinin de yardımıyla, dönemin enerjisini ve gerginliklerini de perdeye taşımayı başarıyor.

* Human Rights Award, Docúpolis International Documentary Festival, Barcelona, 2009;
* Audience Choice Award for Most Popular Documentary, Chicago Latino FF, 2009;
* Gold Remi Award, WorldFest International Independent FF Houston, 2009;
* CINE Golden Eagle Award, 2009.

Aksi Kanıtlanana Dek Suçlu
Presumed Guilty / Presunto Culpable
Roberto Hernández, Geoffrey Smith, Meksika, 2009

Tono Zuniga 2005 yılının Aralık ayında Mexico City’de bir sokakta tutuklandı ve haberinin bile olmadığı bir cinayeti işlemekle suçlandı. Birden bire 20 yıl ceza alarak kendini parmaklıkların arkasında buldu. Meksika mahkemelerinde ve cezaevlerinde özel izinle 3 yılda çekilen bu belgesel, Zuniga’nın serbest bırakılması için mücadele eden iki genç avukatın hikayesini anlatıyor ve şahit oldukları kurumsal adaletsizliği ifşa etmeyi amaçlıyor. Gerçek gerilimlerle dolu dramatik bir film.

* Mejor documental (Best Doc) Morelia International FF, 2009;
* Maysles Brothers Award, Belfast FF, 2009,
* DocumentaMadrid, First Prize of the Jury, 2010.

 

Kızıl Nowa Huta
Rouge Nowa Huta
Blandine Huk,Frédéric Cousseau, Fransa, 2009

Polonya’da inşa edilen Nowa Huta sanayi kenti, komünizmin ütopik vaadini simgeliyordu. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan kent, kendi kendine yetecek örnek bir şehir olarak tasarlandı. Polonya’nın ‘ilk sosyalist şehri’ ilan edildi. Yönetmenler, bugün Berlin Duvarı’nın yıkılmasından yirmi yıl sonra, Nowa Huta halkının nasıl yaşadığını, hayallerini ve başlarına neler geldiğini araştırıyor. Bir falcı bizi bu yıkılan ütopyanın içine çekiyor ve geleceğe ilişkin bir öngörü sunuyor.

* Nowohucki Festival Filmowy, Special Mention, 2009;
* Dhaka Int. Short & Independent Film Festival, Best documentary, 2010.

Wagah
Wagah
Supriyo Sen, Almanya, 2009

Pakistan ve Hindistan arasındaki tek sınır kapısı olan Wagah, her akşam inanılmaz bir etkinliğe sahne oluyor. Binlerce insan artık ritüel haline gelen sınır kapanışını izlemek için bir araya geliyor ve sınırın kapanmasının ardından, diğer tarafta kalan komşularını selamlayabilmek için kapıya akın ediyor. Bu insanlar için bölünme, memleket ve akrabalık ne ifade ediyor? Geçit töreninde DVD satan üç çocuk bize kendi gerçeklerini sunuyor. Film ise bu trajikomik olayı sınırın iki farklı tarafından izleyiciye aktarıyor.

* 59th Berlinale, Berlin Today Award, 2009
* Krakow Film Festival, Special Jury Mention, 2009;
* Karlovy Vary IFF, Crystal Globe as Best Documentary, 2009;
* Hamburg ISFF, Audience & Jury Award, 2009.