Herhangi Biri
Anybody
Timur Makarevic, Bosna Hersek, 2009

“Herhangi Biri”, Bosna Hersek’e farklı bir bakış; bu ülke hakkında, insanlara odaklanmayan, sözcükler içermeyen bir yansıma. Kaçış mı yoksa araştırma mı? Herhalde ikisi birden. Çarpıcı görüntüler içeren bu deneysel belgeselin yönetmeni, daha önceki filmleriyle Saraybosna, Zagreb ve Adana’da ödül kazanmıştı.

 

* 15. Sarajevo Film festival, Competition Programme , 2009.

Dağın Çağrısı
The Call of the Mountain / To Kalesma Tou Vounou
Stelios Apostolopoulos, Yunanistan, 2009

Kuzeni Ilias’ın Girit Dağları’nda öldürülmesinin ardından karısını ve 8 yaşındaki oğlunu Atina’da bırakarak, doğup büyüdüğü köye geri dönen bir adamın öyküsü. Yiannis, bu uzak köyde geçmişiyle yüzleşir ve kuzenini onurlandırmaya ant içer. Kendini hayattan soyutlamış bir avuç insanın, çorak dağlarda yaşatmaya çalıştığı, eski bir geleneği sürdürmek için mücadele eder. Artık o Ilias’ın bıraktığı yerden devam edecek, baba yadigarı topraklarda yaşayacaktır. Kendini adama ve vicdan muhasebesi hakkında güçlü bir film.

* Visions du Reel, 2010; HotDocs, 2010; Sehsüchte, 2010;
* London International Documentary FF, 2010;
* Planet Doc Review, Warsaw, 2010;
* Crossing Europe, Linz, 2010.

Havyar Bağlantısı
Caviar Connection / Kavijar Konekšn
Dragan Nikolic, Sırbistan,ABD, 200

Hayatlarını Tuna Nehri’nde balık avlayarak kazanmaya çalışan Rat Kardeşler’in balıkçılık ruleti. Hem de herhangi bir balık için değil. Rat Kardeşler, ağlarında, yumurtalarının değeri gerçek anlamda ağırlığınca altın eden dev bir mersin balığı bulmayı hayal ediyorlar. Onlar, doğanın ve ekonominin, yazılı ve yazısız kurallarıyla kumar oynarken, ilk başta abartılı bir komediyi andıran karakterleri, kendileri dahi farkına varmadan çok daha derin bir hal alıyor.

 

* Trieste Film Festival, Cei Event Award, 2009;
* Zagreb Dox, The Best Documentary in Regional Competition, 2009;
* Beldocs, Zivko Nikolic Award for the Best Creative Documentary, 2009;
* Sarajevo Film Festival, The Best Documentary Film, 2009;
* International Festival of Ethnological Films, Grand Prix for The Best Film, 2009.

Goleshovo
Ilian Metev, İngiltere, 2008

Bulgaristan’ın dağlarında unutulmuş bir köy olan Goleshovo’nun yitişi ile ilgili bir hikaye. Burada, bir avuç yaşlı insan hayatta kalmaya uğraşıyor: Yaşlı bir çift eşekleri ile kavga ediyor, unutkan bir rahip söyledikleriyle cemaatin aklını karıştırıyor, bir kadın şarkılarıyla arkadaşlarını neşelendiriyor ve herkes bir gün çocuklarının köye geri dönüp dönmeyeceğini merak ediyor. Biçime büyük önem verilerek oluşturulmuş bu gözlemsel belgesel, umudun sade fakat tatmin edici bir portresini çiziyor.

 

* DOK Leipzig, Talent Dove, 2008;
* Molodist, Kyiv IFF, Best Student Film, 2008;
* Krakow IFF, Don Quixote Award, 2009;
* Lessinia Film Festival, Best Young Director Award & Veneto Award, 2009;
* Golden Rhyton FF, Best Debut & Bulgarian National Television Award, 2009.

Hoşçakal, Nasılsın?
Goodbye, How Are You? / Dovidjenja, kako ste?
Boris Mitic, Sırbistan, 2009

“Son adamımıza kadar savaşmak istedik, ama zaten az kişiydik.”
Bu benzersiz belgesel, dış sesle ile Sırp tarihinin son 40 yılından kara mizah ürünü vecizeleri bir araya getiriyor: Bir ulusun, çatışma ve yozlaşmaya alaycı bir cevap olarak yarattığı yeni bir sözlü gelenek. Diğer yandan özenle seçilmiş ve zekice sıralanmış görüntüler, tüm bayağılığı, aşırılıkları ve ironileriyle gündelik hayatın kapsamlı ve ilgi çekici bir portresini çiziyor.

* Mediavawe Gyor, Grand Prix, 2009;
* Documenta Madrid, Special Jury Mention, 2009;
* Sarajevo FF 2009; Dokufest Prizren, 2009; Dok.Leipzig, 2009;
* Dok.Fest Munich, 2009; DOCSDF México, 2009; RIDM Montreal, 2009;
* Middle East IFF, 2009; Abu Dhabi Yerevan, Golden-Apricot FF, 2009.

Kızgın Kan
Heated Blood / Vrela krv
Marko Mamuzic , Sırbistan, 2009

5 Ekim Devrimi’nin ve Milosevic rejiminin devrilmesinin üzerinden geçen yedi yılın ardından, Sırbistan hala daha dünyanın geri kalanından büyük ölçüde soyutlanmış ve sağcı partilerin gün geçtikçe güç kazandığı bir ülke. 2000 yılını takiben, aşırı sağcı grupların yol açtığı olaylar giderek sıklaştı ve çok daha aleni bir hal aldı. İşte filmin ana konusunu tam da bu aşırılık oluşturuyor. Film, faşizm ve Neo-Nazizm gibi tehlikeli oluşumların yayılmasına dikkat çekmeyi ve insanları uyarmayı amaçlıyor.

* Sarajevo Film Festival - Award for the best documentary film dealing with topic of human rights, 2009;
* Independent Journalists’ Association of Serbia, The first Award for Investigative Journalism, 2008/09.

 

Humoresca
Humoresque / Humoresca
Diana Deleanu, Romanya, 2007

Her ulusun atasözlerinin ardında ahlak kuralları gizlidir. Maria, bugüne dek bu sisteme dindarca saygı gösterdi, fakat şimdi, 94 yaşındayken büyük bir sorun yaşıyor: Huzurlu bir şekilde ölmek istiyor, ancak kefen parası bile yok. Cenazesi için gereken 2 milyon lei’yi (50 avro) nerden bulabilir? Çok çalışmak, evlilik, devlet yardımları ve aşk üzerine, gösterdiğinden çok daha fazlasını söyleyen sevimli bir film.

 

* “Golden Beggar “ Slovakia - Greatest Award and Trophy, 2008;
* Krakow FF, Mention, 2008;
* Jordan Short FF, Honourable Mention, 2007.

 

Sivrisinek Meselesi ve Diğer Hikayeler
The Mosquito Problem and Other Stories / Problemat s komarite i drugi istorii
Andrey Paounov, Bulgaristan, 2007

Bulgaristan’daki bir kasabanın umut dolu vatandaşları, yepyeni bir yolculuğa çıkmak üzeredir. Kocaman paslı vinçler, yabancı yatırımcılar ve ponpon kızların neşeli tezahüratları, müthiş bir nükleer geleceğin hayalini taşımaktadır. Kasaba halkı bu aşikâr atom refahını kutlamaya devam ederken, onları tek rahatsız eden dev sivrisineklerdir. Ancak tüm bunların altında, kimsenin hatırlamak istemediği bir geçmiş yatmaktadır. Film, hayatları meşum bir geçmiş, nükleer bir gelecek ve sivrisineklerde kesişen, kaderleri birbirine mühürlenmiş karakterlerin öykülerini anlatıyor.

* Documenta Madrid, Best full-length documentary, 2008;
* Karlovy Vary IFF, Special Mention for a full-length documentary, 2007;
* BRITDOC, Oxford, Special Mention, 2007;
* Docufest, Prizren, Grand Prix, 2007;
* Sarajevo FF, Human Rights Award for best regional documentary, 2007.

 

Benim Güzel Dacia’m
My Beautiful Dacia / Dacia dragostea mea
Julio Soto, Stefan Constantinescu, Romanya, İspanya, 2009

Romanya’nın en karizmatik sembollerinden biri olan Dacia otomobillerinin perspektifinden, komünizmden kapitalizme geçiş sürecini anlatan abartılı ve mizah dolu bir belgesel. Film, zengin ya da fakir, yaşlı ya da genç, hayatları bu mütevazi otomobille iç içe geçmiş bir grup insanı izlerken, Romanya toplumunun dünden bugüne gelişimini de gözler önüne seriyor. Dacia’nın öyküsü, Romanya’nın sosyal değişimini açıklayabilir mi?

* IDFA, 2009; MediaWave, 2010; Astra FF 2010;
* Transilvania IFF, 2010;
* DocumentaMadrid, Seconf Jury Award, 2010.

Milli Bahçe
National Garden / Ethnikos Kipos
Apostolos Karakasis, Yunanistan, 2009

Modern Atina’nın göbeğindeki ‘milli bahçe’, yemyeşil bitki örtüsü ile zaman ve mekânın ötesinde gizli bir cenneti andırır. Filmin kahramanları; Yunanlı bir evsiz, Burmalı bir göçmen, bir bahçıvan, maraton koşucusu garip bir çift ve onlara eşlik eden sevimli emekliler, bu cennette huzuru aramaktadır. Bir yıl boyunca bu insanların parkın içindeki hayatlarını izleyen kamera, onlar en derin arzularını, hayallerini ve yanılsamalarını ortaya dökerken hep yanlarındadır.

* Thessaloniki DFF, Hellenic Red Cross Audience Award, 2009.

Yerçekiminin Sessiz Düşüşü
Soundless Fall of the Gravitation / Bezvcuni pad gravitacije
Saša Oreškovic, Hırvatistan, Makedonya, Almanya, 2008

‘Müzik yapmak’ hakkında bir film; kahramanları ise yerçekimi, ses ve hareket. Makedonyalı müzisyen Zoran Madzirov, herşeyden titreşim yaratabilir: bisiklet tekerlekleri, elektrikli testereler, cam vb. Ardından, Ellington Mingus da kontrbas çalar. Makineler, zanaatkârlar, hayvanlar, ışıklar ve hava birbirleriyle çarpıştıkça; mekânlar ve diller önemini yitirir. Yerçekimi bizi bir arada tutarken, bir göz/kulak/nabız füzyonu kalp ve damar sistemini çınlatır. Bu dairesel akış ya da döngüsel ses ile oluşan film, müzik sevenlerin kaçırmaması gereken bir deneyim.

* Zagreb Film Festival, 2008;
* Ânûû-rû âboro-Special Jury Prize, 2009;
* A Mans Shadow, New Caledonia, 2009.

Sugar Town: Ertesi Gün
Sugar Town: The Day After / Zakharo: I Epomeni Mera
Kimon Tsakiris, Fransa, Yunanistan, 2009

“Yangın çok kişinin hayatını yok etti, ama bazılarını da kalkındırdı…”
Tsakiris bu ikinci filminde, Peloponez Yarımadası’nı yakan orman yangınlarının politik sonuçlarına ışık tutuyor. 2007 yılında, Yunan tarihinin bu en büyük orman yangınları, ardında 65 ölü bırakarak her şeyi yakıp kül etmişti. Daha ölüler bile gömülmeden, Belediye Başkanı Pantazis Chronopoulos, yangınzedelere yardım için gönderilen fonları kullanarak, kıyı şeridinde büyük oteller ve otoyollar inşa etmeye başladı. Felaketler, kapitalizm, hırs ve rüşvet üzerine sıra dışı bir film.

* IDFA Competition for Mid-Length Documentary, 2009;
* BaKaFORUM, Nominated for the SRG SSR Idée Suisse Prize, 2010;
* Docs Barcelona, 2010; Thessaloniki DFF, 2010; Los Angeles Greek FF 2010.

Birlikte
Together / Zajedno
Nenad Puhovski, Hırvatistan, 2009

Başkalarıyla duygusal bir ilişki içinde bulunan, bulunmuş olan veya bulunmak isteyen insanlar hakkında beş öykü. Milka ve Ratka lezbiyen bir çift, Marija bir dul, Hrvoje fiziksel engelli, Vlado ve Marija zihinsel engelli, Kreso ve Branka ise beş parasız… Ancak hepsi de sevgi ve anlayış peşinde, ve hepsi de ‘birlikte’ olmak istiyorlar. Kimi zaman hayret verici duygusal taşkınlıklara yol açan bu dokunaklı ve eğlenceli film birlikteliğin, yalnızlığın garantili çözümü olmadığını gösteriyor.

* IDFA, 2009; ZagrebDox, 2009.

Düğünler ve Bebek Bezleri
Weddings and Diapers / Darsmat dhe pampersat
Antoneta & Casey Kastrati Cooper Johnson, Kosova, 2007

Bir zamanlar katı ve tek tip kurallarla belirlenen evlilik, Kosova’da hızlı bir sosyal dönüşümün yaşandığı bu çağda çok farklı biçimler alıyor. “Düğünler ve Bebek Bezleri”, ev işleri, çocuk yetiştirme, özgürlük ve sadakat gibi konularla nasıl başa çıktıklarını bizlerle paylaşan, farklı bölge ve nesillerden dört çifti bir araya getiriyor. Çiftler, kamerayı evlerine davet ederek ilişkilerinin inceliklerini açık sözlülük ve mizahla ortaya döküyorlar. Kutsal evlilik bağında rollerin nasıl değiştiğini ve modernitenin sınırlarını sorgulayan özgün bir film.

* Zagreb Dox, ‘Big Stamp Award’-Best Regional Documentary Film, 2008;
* Eastern Neighbours FF, Utrecht, 2008;
* Crossing Europe FF, Linz, 2008;
* NodoDocFest-Trieste, 2008; Dokufest, Kosovo, 2007.

Ion B’nin Gözünden Dünya
The World According to Ion B. / Lumea vazuta de Ion B.
Alexander Nanau, Romanya, 2009

Ion B, Bükreş’te yaşayan 62 yaşında evsiz barksız bir adamdır. Gençliğinde film yönetmeni olmayı hayal eden Ion, 70’lerde ‘filmlerim’ olarak adlandırdığı kolajlar yaratmaya başlar. 2008’de genç bir galeri sahibi rastlantı eseri Ion’u ve eserlerini keşfeder. Ion ona 70’lerle 90’lar arasında yaptığı 1000 kadar kolajdan oluşan koleksiyonunu gösterir. Bundan yalnızca 1 yıl sonra, Ion Romanya’nın en önemli çağdaş sanatçılarından biri haline gelir. Toplumun sınırında yaşayan, en saf haliyle sanat yapan, sanatı kendisi için yapan, hakiki bir sanatçının hikayesi.

* Visions du Reel, 2010; HotDocs, 2010; Sehsüchte, 2010;
* London International Documentary FF, 2010;
* Planet Doc Review, Warsaw, 2010; Crossing Europe, Linz, 2010.

Bir Varmış Bir Yokmuş
Once Upon A Time...
Eleni Varmazi, Yunanistan, 2009

‘‘Bir Varmış Bir Yokmuş’’, Osmanlı’nın son yıllarında İstanbul’daki Yunan azınlığın eğitim koşullarını anlatan, Christos Evelpides’in “Eğitim” isimli romanına dayalı deneysel bir film. Bugünlerde, İstanbul’daki Yunan nüfusunun giderek azalması üzerine onlarca okul binası terk edilmiş ve yıkık durumda. Belgeseldeki, bu azınlık okullarının çocuklarla ve enerjiyle dolu olduğu geçmiş günlere dair anlatılara, bugünkü koşulları anlatan görüntüler eşlik ediyor.

* Strange Screen Experimental FF, Special Mention, 2009.