Hitit Güneşi
The Hittite Sun
M. Ş. İpşiroğlu, S. Eyüboğlu, Türkiye, 1956

Türkiye’de yapılmış ilk arkeolojik belgesel olan “Hitit Güneşi”, eski Yunan uygarlığından önce Anadolu’daki ilk büyük devleti kurmuş olan Hitit uygarlığının kültürünü ve sanat ürünlerini anlatıyor. Hititler, Orta Anadolu’da güneşi bol, suyu kıt, dağları yumuşak, iklimi sert topraklarda oturmuşlar; bu toprağı emziren, yoğuran, kavuran tek yüce kudreti, güneşi, uygarlıklarının merkezine oturtmuşlardır.

* Berlin Film Festivali, İkincilik “Gümüş Ayı” Ödülü, 1956
* 8. Ankara Uluslararası Film Festivali, 1996

Siyah Kalem
Black Pen
M. Ş. İpşiroğlu, S. Eyüboğlu, Türkiye, 1957

İpşiroğlu ve Eyüboğlu’nun birlikte hazırladıkları bu film, Fatih Sultan Mehmet dönemini anlatan bir sergi için Topkapı Müzesi Kitaplığı’nda çalışırken, ‘Fatih Albümleri’ içinde karşılaştıkları; 15. yüzyılın ilk yarısında Türkistan’da yaşadığı düşünülen fakat kimliği bilinmeyen ve hakkında hiçbir belge bulunmayan bir ressamın, Siyah Kalem’in, çizimleri üzerinden büyüleyici hikâyeler anlatıyor.

* Berlin Film Festival, Mention, 1957

Anadolu’da Roma Mozaikleri
Roman Mosaics in Anatolia
M.Ş. İpşiroğlu, S. Eyüboğlu, Türkiye, 1957

Film, Anadolu’daki Roma mozaiklerinin izini sürüyor fakat sadece mozaikleri göstermek ve anlatmakla kalmıyor, binlerce yıl önce resmedilen konular ile bölge halkının yaşayış biçimleri arasında ilişki kuruyor. Mozaiklerde karşımıza çıkan motifler ile bugün dokunan halılar, örülen sepetler arasındaki benzerlikleri açığa çıkarıyor.

* Cannes Film Festival, 1960

Doğu Anadolu’da Bir Dünya Tapınağı: Aktamar
A World Temple in East Anatolia: Aktamar
M. Ş. İpşiroğlu, Adnan Benk , Türkiye, 1959

“İnsanın özünü ilgilendiren her hikaye gibi, Aktamar’ın hikayesi de bir günahla, Adem ile Havva’nın günahıyla başlar.” Bugün, Van gölünün ortasında duran ve pek çok kişi tarafından bilinen bir Ermeni kilisesi olan Aktamar, bundan 50 yıl önce ıssız bir tapınaktı. Film, 10. yüzyıldan kalma bu tapınağı süsleyen göz alıcı kabartmaların anlattığı, farklı kültürlere ait öyküleri izleyiciye aktarmanın yanı sıra, bu kutsal mekânın ışıkla olan büyüleyici ilişkisini de gözler önüne seriyor.

Kapalıçarşı
Covered Bazaar
M. Ş. İpşiroğlu, Nazan İpşiroğlu, Türkiye, 1974

Beyazıt Camiinden, Sahaflar Çarşısına, buradan da Kapalıçarşı’nın renkli ve kalabalık sokaklarına, serin avlularına uzanan bu gözlemci belgesel İstanbul’un doğulu yüzüne bir bakış niteliği taşıyor. Bizleri, modern zamanların telaşı içinde unuttuğumuz zanaatkârların arasına götürüyor.